De Wet Excessief Lenen stelt een grens van €500.000 op het totaal dat een DGA mag lenen van de eigen BV. Leent u meer, dan wordt het meerdere belast in Box 2 tegen 24,5% (tot €68.843) of 31% daarboven. Daarnaast moet u over uw rekening-courant een zakelijke rente van 4-6% berekenen. In dit artikel leggen we uit hoe de rekening-courant werkt, wat de Wet Excessief Lenen voor u betekent en hoe u problemen met de Belastingdienst voorkomt.
Wat is een rekening-courant verhouding met uw BV?
Een rekening-courant (RC) is een lopende schuldverhouding tussen u als DGA en uw BV. Het werkt als een soort kruisbestuiving: soms betaalt de BV iets voor u privé (een tankbeurt, een verzekeringspremie), soms betaalt u iets voor de BV. Al deze posten worden bijgehouden op de RC-rekening.
In de praktijk zien we drie vormen:
- Kleine lopende posten: de BV betaalt uw privé-telefoonrekening, u legt een zakenlunch voor. Deze bedragen worden verrekend en de RC schommelt rond nul.
- Structurele opname: u neemt regelmatig geld op uit de BV, waardoor er een substantiële RC-schuld ontstaat.
- Gerichte lening: u leent een specifiek bedrag van de BV, bijvoorbeeld voor een verbouwing of belegging.
De eerste variant is onschuldig. De tweede en derde variant verdienen serieuze aandacht — zeker sinds de invoering van de Wet Excessief Lenen per 1 januari 2023.
Regels voor de rekening-courant: wat mag en wat niet?
Er is geen wettelijk verbod op het lenen bij uw eigen BV. Maar de Belastingdienst stelt wel strikte voorwaarden. De kernregel is dat alles zakelijk moet zijn — alsof u bij een willekeurige derde leent.
Zakelijke voorwaarden
Een zakelijke lening heeft minimaal de volgende kenmerken:
- Schriftelijke leningsovereenkomst met duidelijke voorwaarden
- Zakelijke rente (marktconform, doorgaans 4-6% in 2026)
- Aflossingsschema dat wordt nageleefd
- Zekerheden waar mogelijk (hypotheekrecht, pandrecht)
- Terugbetalingscapaciteit: u moet de lening daadwerkelijk kúnnen terugbetalen
Wanneer wordt het problematisch?
De Belastingdienst grijpt in wanneer de lening onzakelijk wordt geacht. Signalen die de inspecteur alarmeren:
- Geen leningsovereenkomst of alleen een RC-overzicht
- Geen of een verwaarloosbare rente
- Jarenlang geen aflossing terwijl de schuld groeit
- De DGA heeft privé onvoldoende vermogen om terug te betalen
- De BV heeft geen zekerheden bedongen
In het ergste geval wordt de RC-schuld geherkwalificeerd als dividend. U betaalt dan alsnog dividendbelasting en Box 2-heffing over het volledige bedrag — plus rente en mogelijk een boete.
De Wet Excessief Lenen: wat houdt het in?
De Wet Excessief Lenen bij eigen vennootschap is op 1 januari 2023 ingevoerd en stelt een harde grens aan het totaalbedrag dat u mag lenen bij uw BV. De grens bedraagt €500.000.
Hoe werkt de toets?
De toets vindt jaarlijks plaats op peildatum 31 december. Als het totaal van uw schulden aan de BV op die datum hoger is dan €500.000, wordt het meerdere aangemerkt als fictief regulier voordeel in Box 2.
Concreet betekent dit:
- Tot €68.843: belast tegen 24,5%
- Boven €68.843: belast tegen 31%
Dit is geen eenmalige heffing. Elk jaar dat u boven de grens zit, wordt opnieuw getoetst. Wel wordt het eerder belaste bedrag verrekend: als u vorig jaar al over €100.000 bent belast en uw schuld is gelijk gebleven, betaalt u niet nogmaals.
Verbonden personen
De wet kijkt niet alleen naar uw eigen schulden. Ook schulden van verbonden personen tellen mee:
- Uw fiscale partner
- Uw kinderen (en hun fiscale partners)
- Uw ouders (in sommige gevallen)
Alle schulden van verbonden personen aan uw BV (of een BV waarin u een aanmerkelijk belang heeft) worden bij elkaar opgeteld. De grens van €500.000 geldt gezamenlijk.
Welke schulden tellen mee?
Alle schulden aan vennootschappen waarin u een aanmerkelijk belang (5% of meer) heeft, worden samengeteld. Dit omvat:
- Rekening-courantschulden
- Geldleningen
- Borgstellingen (onder voorwaarden)
- Schulden aan zowel de holding als werkmaatschappij(en)
Eigenwoningschuld: de uitzondering
Er geldt één belangrijke uitzondering: de eigenwoningschuld is uitgezonderd van de €500.000-grens. Heeft u een hypotheek bij uw BV voor uw eigen woning, dan telt deze niet mee. Maar er is een cruciale voorwaarde: er moet een recht van hypotheek zijn gevestigd ten gunste van de BV.
Voorwaarden eigenwoninguitzondering
- De lening kwalificeert als eigenwoningschuld in Box 1
- Er is een hypotheekrecht gevestigd bij de notaris
- De lening voldoet aan de aflossingseis (annuïtair in maximaal 30 jaar)
Let op: een eigenwoningschuld zónder hypotheekrecht valt wél onder de €500.000-grens. Het vestigen van hypotheekrecht kost circa €500-€1.000 bij de notaris, maar voorkomt een veel grotere belastingclaim.
Hoeveel rente moet u rekenen?
De rente op uw RC-schuld of lening bij de BV moet marktconform zijn. De Belastingdienst vergelijkt met wat u bij een bank zou betalen voor een vergelijkbare lening.
In 2026 hanteren we als indicatie:
| Type lening | Indicatieve rente 2026 |
|---|---|
| RC-schuld (geen zekerheden) | 5% - 6% |
| Lening met hypotheekrecht | 4% - 5% |
| Lening met overige zekerheden | 4,5% - 5,5% |
De rente is voor de BV belast als opbrengst (vennootschapsbelasting). Voor u privé is de rente niet aftrekbaar — tenzij het een eigenwoningschuld betreft (dan in Box 1).
Tip: leg de rente vast in een schriftelijke overeenkomst en herzie deze periodiek. Een rente van 0% of 1% wordt vrijwel zeker gecorrigeerd door de Belastingdienst.
Rekenvoorbeelden
Voorbeeld 1: RC-schuld van €600.000
Jan heeft een BV en een RC-schuld van €600.000 op 31 december 2026. Hij heeft geen eigenwoningschuld bij de BV.
Berekening Wet Excessief Lenen:
- Schuld: €600.000
- Grens: €500.000
- Bovenmatig bedrag: €100.000
Dit bedrag wordt belast in Box 2:
- €68.843 × 24,5% = €16.867
- €31.157 × 31% = €9.659
- Totale extra belasting: €26.526
En dat bovenop de vennootschapsbelasting die de BV betaalt over de rente-inkomsten. Jan betaalt dus fors voor het lenen boven de grens.
Voorbeeld 2: €800.000 schuld, waarvan €350.000 eigenwoningschuld
Petra heeft een BV met de volgende schulden op 31 december 2026:
- RC-schuld: €450.000
- Eigenwoningschuld met hypotheekrecht: €350.000
Berekening Wet Excessief Lenen:
- Totale schuld: €800.000
- Minus eigenwoningschuld (met hypotheekrecht): €350.000
- Relevante schuld: €450.000
- Grens: €500.000
Petra zit onder de grens en hoeft geen extra belasting te betalen. Had zij geen hypotheekrecht gevestigd, dan was de relevante schuld €800.000 en het bovenmatige bedrag €300.000 — met een belastingclaim van ruim €80.000.
Voorbeeld 3: DGA met partner
Marco en zijn partner Lisa hebben samen de volgende schulden aan Marco’s BV:
- Marco RC-schuld: €350.000
- Lisa RC-schuld: €200.000
Berekening:
- Gezamenlijke schuld: €550.000
- Grens: €500.000
- Bovenmatig: €50.000
- Belasting: €50.000 × 24,5% = €12.250
Dit bedrag wordt bij Marco belast (als aanmerkelijkbelanghouder), ongeacht of de schuld op naam van Lisa staat.
Strategieën om onder de €500.000 grens te blijven
Heeft u een RC-schuld die de grens nadert of overschrijdt? Er zijn diverse strategieën om het bovenmatige deel te verlagen.
1. Dividend uitkeren en verrekenen
Laat de BV dividend uitkeren en gebruik dit om de RC-schuld af te lossen. U betaalt weliswaar Box 2-belasting over het dividend (24,5%/31%), maar dit is dezelfde heffing die u via de Wet Excessief Lenen ook zou betalen. Het verschil: na dividenduitkering is uw schuld verlaagd en komt u in volgende jaren niet opnieuw in de knel.
Rekenvoorbeeld: €100.000 dividend uitkeren kost €24.500 belasting (eerste schijf). Na verrekening met de RC daalt uw schuld met €100.000.
2. Aflossen vanuit privévermogen
Heeft u privé spaargeld of beleggingen? Overweeg om de RC-schuld (deels) af te lossen. Dit bespaart u ook de jaarlijkse rente.
3. Eigenwoningschuld herfinancieren bij de BV
Als u een hypotheek bij een bank heeft, kunt u overwegen deze over te sluiten naar uw BV. De eigenwoningschuld valt buiten de grens (mits met hypotheekrecht). De rente die u aan de BV betaalt is aftrekbaar in Box 1, en de BV ontvangt rente-inkomsten.
Let op: raadpleeg altijd een adviseur. De oversluiting moet fiscaal correct worden uitgevoerd en de voorwaarden moeten zakelijk zijn.
4. Spaarrekening of beleggingsrekening bij de BV
In plaats van geld te lenen van de BV voor privébeleggingen, kunt u het geld in de BV laten en daar beleggen. De BV betaalt vennootschapsbelasting over het rendement (19% of 25,8%), wat vaak voordeliger is dan lenen, Box 2-heffing betalen én privé beleggen in Box 3.
5. Herstructurering van schulden
Soms is het mogelijk om schulden te herstructureren. Bijvoorbeeld door een lening bij de BV om te zetten in een lening bij een bank, of door vermogen tussen holding en werkmaatschappij te herverdelen.
6. Timing: aflossen vóór 31 december
De peildatum is 31 december. Zorgt u dat uw schuld op die datum onder de €500.000 zit, dan is er geen heffing. Dit is geen truc maar een bewuste planning: los bijvoorbeeld eind december af en neem begin januari weer op. De Belastingdienst kan dit echter bestrijden als het puur cosmetisch is (fraus legis). Structurele verlaging is altijd te verkiezen.
Veelgemaakte fouten
In onze praktijk zien wij regelmatig dezelfde fouten terugkomen. Voorkom deze valkuilen:
Geen leningsovereenkomst opstellen
De meest voorkomende fout. Veel DGA’s hebben een oplopende RC-schuld zonder enig document. Bij een controle heeft u dan een zwakke positie.
Rente niet jaarlijks boeken
Ook als u de rente niet daadwerkelijk betaalt, moet deze jaarlijks worden bijgeboekt op de RC-schuld. Vergeet u dit, dan ontbreekt de zakelijke onderbouwing. Let op: bijgeboekte rente verhoogt uw schuld, wat weer relevant is voor de €500.000-grens.
Partner vergeten
Veel DGA’s realiseren zich niet dat schulden van hun partner meetellen. Controleer dit jaarlijks.
Eigenwoningschuld zonder hypotheekrecht
U heeft een lening bij de BV voor uw woning, maar verzuimt het hypotheekrecht te vestigen. De lening telt dan volledig mee voor de Wet Excessief Lenen.
Te laat reageren
De €500.000-grens nadert en u wacht tot december met actie. Dividenduitkeringen en herstructureringen kosten tijd. Begin op tijd — liefst halverwege het jaar.
Geen afstemming met de boekhouder
Uw boekhouder houdt de RC bij in de administratie. Bespreek minimaal twee keer per jaar de stand van zaken, zodat u tijdig kunt bijsturen.
Handhaving door de Belastingdienst
De Belastingdienst heeft de afgelopen jaren stevig ingezet op controle van DGA-leningen. De Wet Excessief Lenen maakt handhaving eenvoudiger: de jaarlijkse toets is objectief en laat weinig ruimte voor discussie.
Hoe controleert de inspecteur?
- Jaarrekening: de RC-stand staat in de balans van de BV
- IB-aangifte: u moet schulden aan de eigen BV opgeven
- Kruiscontrole: de Belastingdienst vergelijkt de jaarrekening van de BV met uw privéaangifte
- Boekenonderzoek: bij een controle worden leningsovereenkomsten, renteberekeningen en aflossingshistorie opgevraagd
Gevolgen bij correctie
Als de inspecteur corrigeert, kunt u te maken krijgen met:
- Naheffing over het bovenmatige bedrag (Box 2)
- Herkwalificatie als dividend bij onzakelijke leningen (dividendbelasting + Box 2)
- Belastingrente over de naheffingsaanslag (momenteel circa 7,5%)
- Vergrijpboete bij opzet of grove schuld (25-100% van de naheffing)
Jurisprudentie
De Hoge Raad heeft in meerdere arresten bevestigd dat een onzakelijke lening aan de DGA kan worden aangemerkt als uitdeling (dividend). De bewijslast ligt bij de DGA om aan te tonen dat de lening zakelijk is. Goede documentatie is dus essentieel.
Praktische checklist voor DGA’s
Gebruik deze checklist om uw RC-positie jaarlijks te beoordelen:
- Inventariseer alle schulden aan uw BV(‘s) — inclusief die van verbonden personen
- Controleer of u onder de €500.000-grens zit (excl. eigenwoningschuld met hypotheekrecht)
- Beoordeel of alle leningsovereenkomsten actueel en volledig zijn
- Bereken de zakelijke rente en boek deze bij
- Plan eventuele aflossingen of dividenduitkeringen ruim voor 31 december
- Bespreek de situatie met uw boekhouder of fiscalist
Disclaimer: dit artikel is informatief bedoeld en geen persoonlijk fiscaal advies. Tarieven en regelgeving zijn gebaseerd op de stand per maart 2026. Raadpleeg altijd een adviseur voor uw specifieke situatie.
Wetaxus helpt u grip houden op uw RC
Bij Wetaxus begeleiden wij DGA’s bij het beheren van hun rekening-courant verhouding. Wij bewaken de €500.000-grens, zorgen voor correcte leningsovereenkomsten en adviseren over de meest voordelige strategie. Bekijk onze tarieven voor BV-boekhouding of neem direct contact op.
Veelgestelde vragen
Hoeveel mag ik lenen van mijn eigen BV in 2026?
Er is geen absoluut verbod op lenen bij uw eigen BV, maar door de Wet Excessief Lenen geldt een grens van €500.000. Leent u meer, dan wordt het meerdere belast als fictief regulier voordeel in Box 2 (24,5% tot €68.843, daarboven 31%). Daarnaast moeten alle leningen onder zakelijke voorwaarden worden afgesloten.
Welke rente moet ik berekenen over mijn rekening-courant?
De rente moet zakelijk zijn, vergelijkbaar met wat u bij een bank zou betalen. In de praktijk hanteert de Belastingdienst een bandbreedte van circa 4% tot 6% (2026). Is de rente te laag of ontbreekt deze, dan kan de inspecteur corrigeren en een zakelijke rente bijtellen.
Telt mijn hypotheek bij de BV mee voor de Wet Excessief Lenen?
Nee, een eigenwoningschuld bij uw BV is uitgezonderd van de €500.000-grens, mits er een hypotheekrecht (recht van hypotheek) is gevestigd ten gunste van de BV. Zonder hypotheekrecht telt de lening wel mee.
Wat gebeurt er als ik boven de €500.000 grens uitkom?
Het bedrag boven €500.000 wordt op peildatum 31 december aangemerkt als fictief regulier voordeel in Box 2. U betaalt hierover 24,5% belasting tot €68.843 en 31% over het meerdere. Dit is een jaarlijkse toets: elk jaar dat u boven de grens zit, wordt opnieuw belast.
Kan de Belastingdienst mijn rekening-courant als dividend aanmerken?
Ja, als de Belastingdienst oordeelt dat uw schuld onzakelijk is — bijvoorbeeld omdat u nooit aflost, geen rente betaalt en de BV geen zekerheden heeft — kan de volledige RC-schuld worden geherkwalificeerd als verkapt dividend. U betaalt dan dividendbelasting én inkomstenbelasting in Box 2.
Tellen de schulden van mijn partner mee voor de €500.000 grens?
Ja, de Wet Excessief Lenen kijkt naar het gezamenlijke bedrag van de DGA én verbonden personen. Uw fiscale partner, kinderen en hun partners worden meegeteld. Een schuld van €300.000 bij u en €250.000 bij uw partner betekent een gezamenlijk bedrag van €550.000, dus €50.000 boven de grens.