Bedrijf overdragen aan kinderen: routes, BOR en stappenplan 2026

Uw bedrijf overdragen aan uw kinderen is een van de ingrijpendste beslissingen uit uw ondernemerschap. Het raakt niet alleen de fiscus, maar ook de verhoudingen binnen de familie en de continuïteit van wat u jarenlang heeft opgebouwd. Het goede nieuws: met de juiste planning kunt u een familiebedrijf vaak met beperkte belastingdruk overdragen, dankzij de bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) en de doorschuifregeling (DSR). Het slechte nieuws: de voorwaarden zijn strikt, de termijnen lopen jaren vooruit en één verkeerde volgorde kan een fiscaal voordeel van tonnen kosten. In dit artikel zetten we de routes, regelingen en valkuilen op een rij.

Direct sparren over uw situatie? Bedrijfsopvolging is maatwerk. Plan een gratis kennismakingsgesprek en wij brengen samen met u de opties in kaart. Wilt u eerst de fiscale techniek doorgronden? Lees dan ons uitgebreide artikel over de bedrijfsopvolgingsregeling en holdingstructuur.

Drie routes om uw bedrijf aan uw kinderen over te dragen

Er bestaan grofweg drie manieren om uw onderneming bij uw kinderen te laten belanden. Ze sluiten elkaar niet uit; in de praktijk worden ze vaak gecombineerd.

1. Schenken bij leven

U draagt het bedrijf (of een deel ervan) tijdens uw leven over zonder dat uw kind ervoor betaalt. Dit is een schenking, waarover in beginsel schenkbelasting verschuldigd is. Hier komt de BOR in beeld: die stelt een groot deel van de waarde vrij. Schenken bij leven geeft u maximale regie. U bepaalt zelf het moment, u kunt de overdracht begeleiden en gefaseerd uitvoeren, en u voorkomt onzekerheid na uw overlijden.

2. Vererven (overgang bij overlijden)

U doet niets bijzonders en het bedrijf gaat na uw overlijden via de nalatenschap over op uw erfgenamen. Dan is erfbelasting verschuldigd, maar ook hier geldt de BOR. Vererven is eenvoudig in voorbereiding, maar u verliest de regie: u kunt de overdracht niet meer begeleiden en uw kinderen erven mogelijk op een onhandig moment of in een onhandige verhouding.

3. (Deels) verkopen

Uw kind koopt het bedrijf van u, tegen een zakelijke prijs of tegen een gedeeltelijke kwijtschelding. Vaak gebeurt dit met een gefaseerde overname, waarbij de koopsom in termijnen of via een achtergestelde lening wordt voldaan. Een verkoop kan aantrekkelijk zijn als u zelf kapitaal nodig heeft voor uw pensioen en uw kind de onderneming juist wil “verdienen”. Een veelvoorkomende mengvorm is schenken én verkopen tegelijk: u verkoopt een deel en schenkt het restant, waarbij de BOR op het geschonken deel wordt toegepast.

Route	Belasting	Regie	Typische situatie
Schenken bij leven	Schenkbelasting (met BOR)	Hoog	Ouder wil bij leven overdragen en begeleiden
Vererven	Erfbelasting (met BOR)	Laag	Geen actieve planning; overgang na overlijden
(Deels) verkopen	Box 2 over de verkoopwinst	Hoog	Ouder heeft kapitaal nodig; kind wil “verdienen”

In de praktijk is de scheidslijn vloeiend. Veel familiebedrijven worden overgedragen via een combinatie: een deel geschonken (met BOR), een deel verkocht tegen een lening, en de rest later vererfd.

De rol van de BOR: schenk- en erfbelasting

De bedrijfsopvolgingsregeling is het belangrijkste fiscale instrument bij overdracht aan kinderen. De regeling zorgt ervoor dat het overgrote deel van de ondernemingswaarde niet met schenk- of erfbelasting wordt belast. Zonder de BOR zou de heffing voor veel familiebedrijven onbetaalbaar zijn en de continuïteit bedreigen.

In 2026 werkt de BOR als volgt voor de schenk- en erfbelasting:

• 100% vrijstelling van de goingconcernwaarde van het ondernemingsvermogen tot €1.543.500;
• 75% vrijstelling over het meerdere boven die drempel.

Dat betekent dat over het deel boven €1.543.500 nog 25% van de waarde belastbaar is met schenk- of erfbelasting. Een rekenvoorbeeld maakt het concreet.

Voorbeeld. U schenkt aandelen in uw BV met een goingconcernwaarde aan ondernemingsvermogen van €2.000.000 aan uw zoon. De eerste €1.543.500 is volledig vrijgesteld. Over het meerdere van €456.500 geldt 75% vrijstelling, zodat 25% × €456.500 = €114.125 belastbaar blijft voor de schenkbelasting. Over die €114.125 (en niet over de volle €2.000.000) wordt schenkbelasting geheven.

Let op: de BOR geldt alleen voor ondernemingsvermogen. Beleggingsvermogen valt er volledig buiten. Sinds 1 januari 2025 telt voor de BOR in de schenk- en erfbelasting zelfs geen kleine marge beleggingsvermogen meer mee. Heeft uw BV een flinke beleggingsportefeuille of overtollige liquiditeiten, dan wordt dat deel niet vrijgesteld. Dit is bij uitstek een onderwerp waarop u jaren vooruit moet plannen.

De rol van de DSR: inkomstenbelasting in box 2

De BOR regelt de schenk- en erfbelasting, maar er speelt nog een tweede heffing: de aanmerkelijkbelangclaim in box 2. Als u aandelen in uw BV overdraagt, ziet de fiscus dat in beginsel als een vervreemding, waarover u inkomstenbelasting in box 2 zou moeten betalen over de meerwaarde.

Hier komt de doorschuifregeling aanmerkelijk belang (DSR ab) in beeld. Met de DSR wordt deze box 2-claim niet afgerekend, maar doorgeschoven naar uw kind: het neemt uw verkrijgingsprijs over en betaalt pas box 2 als het de aandelen ooit zelf verkoopt of uitkeert. De box 2-tarieven bedragen in 2026 24,5% tot €68.843 en 31% daarboven; fiscale partners kunnen samen tot €137.686 tegen het lage tarief laten belasten. Het uitstellen van zo’n claim levert dus een aanzienlijk liquiditeitsvoordeel op.

Het verschil tussen beide regelingen, kort samengevat:

Regeling	Belasting	Effect
BOR	Schenk- en erfbelasting	(Gedeeltelijk) afstel: een groot deel wordt vrijgesteld
DSR ab	Inkomstenbelasting box 2	Uitstel: de claim schuift door naar uw kind

Het mooie is dat BOR en DSR op dezelfde overdracht naast elkaar kunnen worden toegepast. Bij een optimale bedrijfsopvolging combineert u beide: de BOR voor (gedeeltelijk) afstel van de schenk- of erfbelasting, de DSR voor uitstel van de box 2-claim. Beide hebben wel hun eigen voorwaarden en vragen om een eigen verzoek aan de Belastingdienst. De fiscale techniek achter de DSR werken we verder uit in ons artikel over de doorschuifregeling in box 2.

Stappenplan: zo bereidt u de overdracht voor

Een geslaagde bedrijfsoverdracht aan kinderen begint jaren van tevoren. Hieronder een praktisch stappenplan.

Stap 1: Bepaal het tijdspad en de wens

Begin met de vraag wanneer en hoe u wilt overdragen. Wilt u bij leven schenken en de overdracht begeleiden, of laat u het op vererving aankomen? Heeft u zelf kapitaal nodig voor uw oude dag (verkoop), of staat continuïteit voorop (schenken)? Deze keuzes bepalen het hele traject.

Stap 2: Breng de structuur op orde

De BOR en DSR werken het soepelst vanuit een holdingstructuur: een persoonlijke holding die de aandelen in de werkmaatschappij houdt. Zit uw onderneming nog in een eenmanszaak of in één BV met veel beleggingsvermogen, dan is herstructureren vaak een eerste stap. Beleggingsvermogen kunt u bijvoorbeeld afsplitsen, zodat het de BOR-vrijstelling van het ondernemingsdeel niet vervuilt. Lees meer over het opzetten van zo’n structuur in ons artikel over de holdingstructuur.

Stap 3: Waardeer de onderneming

Voor de BOR is de goingconcernwaarde van het ondernemingsvermogen het uitgangspunt. Een gedegen waardering is cruciaal: ze bepaalt hoeveel onder de €1.543.500-drempel valt, hoeveel beleggingsvermogen buiten de BOR blijft en welke box 2-claim er speelt.

Stap 4: Kies de route en de timing

Op basis van de waardering en uw wensen kiest u: schenken, vererven, verkopen of een combinatie. Houd rekening met de bezits- en voortzettingseisen (zie hierna) en de leeftijd van uw kinderen.

Stap 5: Leg alles vast en dien de verzoeken in

BOR en DSR vereisen elk een verzoek aan de Belastingdienst, vaak gezamenlijk door schenker en verkrijger. Leg de overdracht, de waardering en de afspraken schriftelijk vast. Bij een verkoop of gefaseerde overname horen daar ook leningovereenkomsten en eventuele kwijtscheldingsafspraken bij.

Fiscale aandachtspunten: schenkbelasting, box 2 en overdrachtsbelasting

Bij een overdracht aan kinderen spelen meerdere belastingen tegelijk. Een overzicht van de belangrijkste.

Schenk- of erfbelasting

Over het niet-vrijgestelde deel (boven de BOR-drempel) is schenk- of erfbelasting verschuldigd. De BOR-vrijstelling is bovendien voorwaardelijk: voldoet uw kind niet aan de voortzettingseis, dan wordt de vrijstelling alsnog teruggenomen. Reken de mogelijke heffing dus altijd door vóórdat u overdraagt, en zorg dat de liquiditeit om die heffing te voldoen geregeld is.

Box 2 (aanmerkelijk belang)

Draagt u aandelen over zonder de DSR toe te passen, dan rekent u direct af in box 2 (24,5% tot €68.843, 31% daarboven). Met de DSR schuift de claim door. Let op: de DSR geldt alleen voor zover de aandelen toerekenbaar zijn aan ondernemingsvermogen. Over beleggingsvermogen wordt bij u als overdrager direct in box 2 afgerekend.

Overdrachtsbelasting bij vastgoed

Zitten er onroerende zaken in de onderneming, dan kan bij overdracht overdrachtsbelasting verschuldigd zijn. Dit speelt vooral bij vastgoed-BV’s of een bedrijfspand. Bovendien geldt sinds 2024 dat aan derden verhuurd vastgoed voor de BOR en DSR als beleggingsvermogen wordt aangemerkt, en dus níet meedeelt in de vrijstelling. Verhuurd u panden? Dan verdient dit punt vroeg in het traject aandacht, omdat het zowel de BOR-uitkomst als de overdrachtsbelasting raakt. Laat de exacte gevolgen altijd vooraf doorrekenen.

Timing en leeftijd: de 21-jaarseis en de “rollatorregeling”

Twee leeftijdsgerelateerde regels verdienen bijzondere aandacht bij overdracht aan kinderen.

De 21-jaarseis bij schenking

Wilt u schenken, dan moet uw kind op het moment van de schenking minstens 21 jaar oud zijn. Deze eis geldt sinds 1 januari 2025 voor zowel de BOR als de DSR. Is uw kind jonger, dan kunt u deze faciliteiten bij een schenking niet toepassen.

Belangrijk: deze leeftijdseis geldt niet bij vererving. Erft een kind jonger dan 21 jaar het bedrijf na uw overlijden, dan kan het de BOR en DSR gewoon toepassen. Voor jonge gezinnen kan dat een relevant verschil zijn tussen schenken en vererven.

De bezits- en voortzettingseis

De BOR stelt eisen aan zowel u als uw kind:

• Bezitseis (u als schenker/erflater): bij schenking moet u de onderneming minimaal 5 jaar in bezit hebben gehad; bij vererving is dat 1 jaar.
• Voortzettingseis (uw kind): voor verkrijgingen vanaf 1 januari 2025 moet uw kind de onderneming nog minimaal 3 jaar voortzetten (vóór 2025 was dat 5 jaar). Stopt het eerder, dan vervalt de vrijstelling alsnog.

De “rollatorregeling”: late starters opgelet

Per 1 januari 2026 geldt een antimisbruikmaatregel tegen zogenoemde “rollator-investeringen”: situaties waarin iemand op hoge leeftijd nog snel een onderneming start of koopt, puur om de BOR-vrijstelling op te rekken. Voor ondernemers die hun bedrijf pas ruim na de AOW-leeftijd verkregen, wordt de bezitstermijn verlengd:

• bij vererving loopt de termijn op zodra de erflater bij overlijden meer dan 2 jaar ouder is dan de AOW-leeftijd (met 6 maanden per jaar daarboven);
• bij schenking loopt de termijn op vanaf meer dan 6 jaar boven de AOW-leeftijd (eveneens 6 maanden per jaar daarboven).

Voor de meeste familiebedrijven die al jaren draaien, speelt deze regeling niet. Maar wie op latere leeftijd nog een onderneming start met het oog op overdracht aan de kinderen, moet hier rekening mee houden. Laat in zulke gevallen de exacte bezitstermijn vooraf berekenen.

Veelgemaakte valkuilen bij overdracht aan kinderen

Tot slot de fouten die we in de praktijk het vaakst tegenkomen. Ze kosten doorgaans geen kleine bedragen.

Te laat beginnen

De bezitseis (5 jaar bij schenking) en het opzetten van een holdingstructuur kosten tijd. Wie pas nadenkt over opvolging als overdracht al actueel is, mist vaak de termijnen en daarmee de vrijstelling. Begin drie tot vijf jaar vooraf.

Beleggingsvermogen over het hoofd zien

Sinds 2025 telt beleggingsvermogen voor de BOR niet meer mee. Een BV met veel overtollige liquiditeiten, een beleggingsportefeuille of aan derden verhuurd vastgoed draagt dat “dode gewicht” mee in de heffing. Splits beleggingsvermogen tijdig af van het ondernemingsdeel.

De voortzettingseis onderschatten

De vrijstelling is voorwaardelijk. Verkoopt of staakt uw kind de onderneming binnen 3 jaar na de overdracht, dan komt de schenk- of erfbelasting alsnog op tafel. Bespreek deze verplichting vooraf met uw kind, zodat het bewust is van de gevolgen van een vroege exit.

BOR en DSR door elkaar halen

De BOR en de DSR zijn twee verschillende regelingen met eigen voorwaarden en eigen verzoeken. Veel ondernemers denken dat één faciliteit “alles” regelt. In werkelijkheid moet u beide bewust en correct toepassen om zowel de schenk-/erfbelasting als de box 2-claim optimaal af te dekken.

Geen liquiditeit voor de restheffing

Zelfs met de BOR blijft over de waarde boven €1.543.500 een deel belastbaar. Zorg dat er liquiditeit is om die schenk- of erfbelasting te betalen, zodat uw kind niet gedwongen wordt om bedrijfsmiddelen te verkopen om de fiscus te voldoen.

Aan de slag met uw bedrijfsoverdracht

Het overdragen van uw bedrijf aan uw kinderen is fiscaal aantrekkelijk te maken, maar het luistert nauw. De juiste route (schenken, vererven of verkopen), een tijdig opgezette structuur en een correcte toepassing van de BOR en DSR bepalen samen of de overdracht soepel en met beperkte belastingdruk verloopt, of dat er onnodig tonnen aan belasting verschuldigd worden. Omdat de termijnen jaren vooruitlopen, is vroeg beginnen de belangrijkste tip die we u kunnen geven.

Verdiep u verder in de fiscale techniek via onze artikelen over de bedrijfsopvolgingsregeling en holdingstructuur en de doorschuifregeling in box 2, of over het opzetten van een holdingstructuur.

Wilt u uw eigen situatie laten doorrekenen? Bekijk onze tarieven voor holding-boekhouding of plan een gratis kennismakingsgesprek. Wij helpen u graag een opvolgingsplan op te stellen dat fiscaal én voor de familie klopt.